Ημέρες μνήμης και εξέγερσης, δύο κορυφαίες στιγμές: ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ 1985 – ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ 1995 (Μέρος Α΄)

Αν η μεγάλη ανατρεπτική εξέγερση του 1973 είναι ένα διαρκές σημείο αναφοράς για τους αγωνιζόμενους ανθρώπους αυτό δεν υποβαθμίζει άλλα, εξ ίσου σημαντικά, γεγονότα που έχουν αναδειχθεί μέσα από τη δράση των ανθρώπων ενάντια στην καταπίεση κι εκμετάλλευση.

martios_1985_foititikesΕίναι γνωστό σε όλους πως το Πολυτεχνείο του 1973 συκοφαντήθηκε αλλά και χρησιμοποιήθηκε ώστε να μπορέσουν να υλοποιηθούν τα κρατικά και καπιταλιστικά σχέδια στη λεγόμενη μεταπολιτευτική περίοδο. Αυτό όμως δεν μειώνει στο ελάχιστο τη σημασία και τις εμπειρίες που υπήρξαν και εξακολουθούν να αντλούνται χρόνο το χρόνο. Γιατί μέσα από τις «επετείους» αντικαθρεπτίζεται η πραγματικότητα κοινωνικών διαθέσεων και αντιθέσεων απέναντι στην εξουσία.

Όσο για τις εκάστοτε μεμψιμοιρίες, προσπάθειες απαξίωσης και «αποχικές» στάσεις και «δράσεις» αυτές παίρνουν πάντα τη θέση που τους αναλογεί μέσα στον κοινωνικό ανταγωνισμό. Κι έχει δειχθεί πως κάθε ιδιαίτερη προσπάθεια, για το ξεθώριασμα της μνήμης χάνεται μέσα στις ατέλειωτες κοινωνικές και αντικρατικές συγκρούσεις που μεσολάβησαν ή συνέπεσαν με τις «επετείους». Εκτός απ’ αυτό όμως παραμένει η πραγματικότητα. Είναι τα όσα βίωσαν χιλιάδες άνθρωποι. Αυτή είναι που δεν μπορεί να ξεθωριάσει όσο οι αγώνες, οι συγκρούσεις και οι εξεγέρσεις παραμένουν στο προσκήνιο δείχνοντας πως οι άνθρωποι δεν παραιτήθηκαν από τον αγώνα ενάντια στην καταπίεση κι εκμετάλλευση.

Πολλά όμως είναι και τα γεγονότα που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με το χώρο και τον ξεσηκωμό του κόσμου μέσα κι έξω από το Πολυτεχνείο το Νοέμβρη του 1973.

Δύο όμως πολύ σημαντικές «στιγμές» των κοινωνικών συγκρούσεων στα χρόνια που πέρασαν είναι τα Πολυτεχνεία του 1985 και του 1995.

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ 1985: Εξεγερτικά γεγονότα για τη προμελετημένη δολοφονία του 15χρονου Μιχάλη Καλτεζά

Είκοσι χρόνια (Σημείωση: το κείμενο γράφτηκε το 2005) έχουν περάσει από τότε. Κι όμως τίποτα δεν μπορεί να ξεχαστεί. Όλα παραμένουν επίκαιρα και ζωντανά σε μια χρονιά που μπορεί να την βλέπει κανείς με δέος για τα όσα μπόρεσαν να συμβούν μέσα σε τόσες λίγες και σύντομες μέρες και νύχτες.

epemvasi_ximeiou17_11_85Και είναι το 1985 μια χρονιά καμπής για τα σχέδια των κρατιστών που προσπαθούν να ξεγελάσουν την κοινωνία «αδειάζοντας» τον Καραμανλή από την προεδρία της Δημοκρατίας και «φορτώνοντας» τον Σαρτζετάκη.

Είναι μια χρονιά όπου

ο «λήθαργος» της κομμουνιστικής και μη αριστεράς (από το ΚΚΕ μέχρι και τα εξωκοινοβουλευτικά σχήματα) συνεχίζεται με μικρά διαλείμματα. Έτσι κι αλλοιώς όλοι μαζί έχουν δώσει το ΠΑΡΩΝ στο προσκλητήριο για την ενίσχυση του «σοσιαλιστικού μετασχηματισμού» με το αζημίωτο, βέβαια, πάντοτε σε πολιτικά προνόμια, παροχές και θέσεις στον κρατικό μηχανισμό. Γι’ αυτό και όλα όσα προβάλλονται, εκ των υστέρων, σαν δικαιολογίες για την «αδυναμία» αντίστασης στη πασοκική δήθεν επιδρομή είναι «προφάσεις εν αμαρτίαις». Η διαδικασία για να αποδείξουν και να παραδεχτούν πως είναι ενσωματωμένοι κυριολεκτικά στο σύστημα έχει δρομολογηθεί, χωρίς προσχήματα, πλέον,

η αναρχική δράση βρίσκεται σε συνεχή ανοδική πορεία μετά από τη σύντομη κάμψη που προκάλεσε η βίαιη καταστολή των καταλήψεων το 1981, τους πρώτους κιόλας μήνες της σοσιαλιστικής διαχείρισης των κρατικών και καπιταλιστικών υποθέσεων.

οι επιθέσεις των αναρχικών ενάντια σε φασιστικούς χώρους έρχεται σαν συνέχεια την δυναμικής «υποδοχής» του φασίστα ΛΕΠΕΝ τον προηγούμενο χρόνο,

οι φοιτητικές εκλογές γίνονται μέσα από συγκρούσεις αναρχικών με τα ΜΑΤ στη οδό Σόλωνος που καταλήγουν στην πρόσκαιρη κατάληψη της Νομικής, στην οποία τα ΜΑΤ επιχειρούν να εισβάλουν, χωρίς αποτέλεσμα,

η διαρκής προσπάθεια του κράτους να καταστείλει αναρχικούς και ανυπότακτους νεολαίους προκαλεί άμεσες και βίαιες αντιπαραθέσεις των τελευταίων, με τα ΜΑΤ και ΜΕΑ. Χαρακτηριστικά, από το τελευταίο δεκαήμερο του Απριλίου μέχρι και το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου εκτυλίσσονται άγριες επιθέσεις των κατασταλτικών δυνάμεων στην πλατεία Εξαρχείων με ξυλοδαρμούς και συλλήψεις αλλά και με αντεπιθέσεις των αναρχικών με βόμβες μολότωφ σε κλούβες των ΜΑΤ. Η κατάσταση έχει γίνει εκρηκτική. Στις 9 Μαΐου η πλατεία είναι περικυκλωμένη από εκατοντάδες μπάτσους, ΜΑΤ και ΜΕΑ και η συγκέντρωση που έχουν καλέσει για τις 6 το απόγευμα οι αναρχικοί απαγορεύεται από τον εισαγγελέα και τον αστυνομικό διευθυντή Χοχτούλα, ο οποίος δηλώνει: «Απαγορεύεται η πορεία αλλά και συγκέντρωση στο χώρο της πλατείας, η οποία εξάλλου δεν σας προσφέρει άσυλο. Και εφ’ όσον τολμήσετε να φωνάξετε συνθήματα όπως – μπάτσοι, γουρούνια, δολοφόνοι – τότε θα συλληφθείτε και θα ισοπεδωθείτε!!». Η συγκέντρωση διαλύεται και ο κόσμος κατευθύνεται προς το Χημείο.

Έξω από το κτίριο ομάδες των ΜΕΑ προσπαθούν να συλλάβουν αναρχικούς, και γίνονται εκτεταμένα επεισόδια στη γύρω περιοχή. Οι αναρχικοί οχυρώνονται και οργανώνουν επιθέσεις ενάντια στα ΜΑΤ και στα ΜΕΑ, ενώ από την άλλη οι μπάτσοι ξυλοκοπούν δεκάδες άτομα που τυχαίνει να βρίσκονται στη γύρω περιοχή. Το βράδυ της ίδιας μέρας οι αναρχικοί ανακοινώνουν την κατάληψη του Χημείου, ενώ έχουν συλληφθεί και παραπέμπονται με πολύ βαριές κατηγορίες 14 άτομα. Τα επεισόδια, που είναι μάλιστα ιδιαίτερα βίαια, συνεχίζονται γύρω από το Χημείο ολόκληρη τη νύχτα, ενώ σε ενίσχυση των μπάτσων καταφθάνουν και φασίστες του ΕΝΕΚ, που πετροβολούν και συγκρούονται με τους οχυρωμένους στο Χημείο αναρχικούς. Η κατάληψη συνεχίζεται και τις επόμενες μέρες με αίτημα την αποφυλάκιση των 14 συλληφθέντων ενώ οι συγκρούσεις συνεχίζονται όλο αυτό το διάστημα μέχρι της 13 Μαΐου όπου οι συλληφθέντες αφήνονται ελεύθεροι. Στο μεταξύ έχει καταληφθεί από αναρχικούς και η θεολογική σχολή Θεσσαλονίκης σε ένδειξη αλληλεγγύης στην κατάληψη του Χημείου, η οποία τερματίζεται με επιτυχία και σε ένα κλίμα ενθουσιασμού αφού ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΧΗΜΕΙΟ ΜΙΑ ΧΟΥΦΤΑ ΑΝΑΡΧΙΚΟΙ ΞΕΦΤΙΛΙΣΑΝ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ,

πραγματοποιούνται οι εκτελέσεις του Μομφεράτου από την Επαναστατική Οργάνωση 17 Νοέμβρη και του εισαγγελέα Θεοφανόπουλου από την Αντικρατική Πάλη,

στη διάρκεια ένοπλης συμπλοκής στου Γκύζη σκοτώνονται τρεις μπάτσοι και ο κοινωνικός αγωνιστής και αντάρτης Χρήστος Τσουτσουβής,

στην «επέτειο» του Πολυτεχνείου οι αναρχικοί συμμετέχουν στην πορεία προς την αμερικάνικη πρεσβεία. Μετά το τέλος της κάνουν επίθεση στα γραφεία των Νοτιοαφρικανικών αερογραμμών και στο ξενοδοχείο Hilton όπου σπάζουν αρκετά τζάμια. Τα επεισόδια συνεχίζονται στα Εξάρχεια, όπου αναρχικοί καταδιώκουν μπάτσους. Στη διάρκεια συγκρούσεων γίνεται επίθεση σε κλούβα των ΜΑΤ, που είναι σταθμευμένη στη συμβολή των οδών Στουρνάρη και Μπόταση. Κατά τη διάρκειά τους ο μπάτσος των ΜΑΤ, Αθανάσιος Μελίστας δολοφονεί με το υπηρεσιακό του περίστροφο τον 15χρονο Μιχάλη Καλτεζά σκοπεύοντας και πυροβολώντάς τον από πίσω στο κεφάλι.

kaltezasΜέσα, λοιπόν, σε ένα κλίμα έντονων κοινωνικών διεργασιών όπου οι αναρχικοί βρίσκονται στο προσκήνιο με την συνεχή επιθετική τους στάση άλλα και τον έντυπο λόγο τους είναι φανερό ότι συμβάλλουν και μπορούν να δημιουργήσουν καταστάσεις που θα οξύνουν τα προβλήματα στο μπλοκ της κυριαρχίας και ιδιαίτερα στην ανάπτυξη γεγονότων που θα προκαλέσουν έντονα ρήγματα στο ήδη ευαίσθητο τοίχος της συναίνεσης.

Η μικρή αντοχή αυτής της μορφής συναίνεσης φάνηκε τα επόμενα χρόνια όπου εν όψει των παγκόσμιων και εσωτερικών αναδιαρθρώσεων προβλήθηκε και χρησιμοποιήθηκε μια ακατάσχετη σκανδαλολογία που επέτρεπε να μπουν σε εφαρμογή «ανίερες» και ΙΕΡΕΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ, οι οποίες διατηρούν την αίγλη και την ισχύ τους μέχρι τις ημέρες μας.

Σε συνθήκες, όπως αυτές που ίσχυαν το 1985, είναι φανερό πως το κράτος και οι διαχειριστές των υποθέσεών του εντείνουν τη συκοφαντία, την καταστολή και την ψευδολογία (είναι χαρακτηριστικό πως στη διάρκεια της κατάληψης του Χημείου το Μάιο του 1985, ο Παπανδρέου σε ομιλία του στην επαρχία δήλωνε με στόμφο πως «το ΠΑΣΟΚ κατάργησε τα ΜΑΤ», την ίδια στιγμή που οι συγκρούσεις μαίνονταν).

Κι αν είναι βέβαιο πως το κράτος μπροστά στην αποφασιστικότητα των αναρχικών δεν διακινδύνεψε το Μάιο να επιτεθεί σε ένα αξιόμαχο και αποφασισμένο κόσμο λαμβάνοντας υπ’ όψιν πως μια δολοφονική επιχείρηση (δεδομένου πως μέσα στο Χημείο υπήρχαν μεγάλες ποσότητες εκρηκτικών υλών) θα έκανε το ηφαίστειο να ξεσπάσει με απροσδιόριστες καταστάσεις.trapeza6

Όλα όσα εκτέθηκαν προηγουμένως εξηγούν την δολοφονική μανία των οργάνων του κράτους, αλλά και την δυναμική απάντηση που υπήρξε από τους αγωνιζόμενους ανθρώπους. Δεν είναι τυχαία η δολοφονία του Μιχάλη. Ήταν μια πράξη τρομοκράτησης, μια ενέργεια προμελετημένη. Άλλωστε ο δολοφόνος Μελίστας δεν ήταν κάποιος τυχαίος μπάτσος, ήταν το πρότυπο των εκσυγχρονιστών της κρατικής θηριωδίας. Εκπαιδευμένος και πολύ καλός σκοπευτής. Αυτό που ζητούν όλοι για τους ραβδούχους εγκληματίες.

Ένα τέτοιο υποκείμενο σε μια τέτοια εμπόλεμη ζώνη δεν στέλνεται τυχαία στην συγκεκριμένη μέρα. Η επιλογή είχε περίτεχνα γίνει και η δολοφονία είχε στηθεί για τα καλά. Ίσως, όπως λέγεται, να στόχευε σε άλλο πρόσωπο που πρωταγωνιστούσε στις συγκρούσεις. Σημασία πάντως έχει πως το έγκλημα ήταν προμελετημένο. Γι’ αυτό και ο δολοφόνος αθωώθηκε στην κυριολεξία.

Το 1985 που σημαδεύτηκε από τις έντονες δραστηριοποιήσεις των αναρχικών και την δολοφονία του 15χρονου Μιχάλη Καλτεζά παραμένει ένας σημαντικός σταθμός, ανάμεσα σε τόσους άλλους που έχει δημιουργήσει η δράση και το πάθος των ανθρώπων γιαpolitexneio ατομική – κοινωνική απελευθέρωση και δικαιοσύνη.

Πολλές είναι οι εμπειρίες που μπορούν να αντληθούν. Πολλές ήταν και οι προσπάθειες (όπως πάντα) να απαξιωθεί η κοινωνική αντίδραση. Όμως η κατάληψη του Χημείου αμέσως μετά την δολοφονία, η βίαιη καταστολή και εκκένωσή του, οι δυναμικές συγκρούσεις που ακολούθησαν στο χώρο του Πολυτεχνείου και τους γύρω δρόμους, αποδεικνύει πως το πάθος και η οργή μερικών ανθρώπων δεν μπορούν να προκαλέσουν συγκρούσεις αν δεν συντεθούν με τις διαθέσεις πολλών ακόμη (εκατοντάδων και χιλιάδων).

Αν, τελικά, δεν υπάρχει συνολικότερη κοινωνική ένταση που δένεται και εκφράζει την κοινωνική οργή. Κι αυτή είναι που δεν μπορεί να συκοφαντηθεί. Κάνει τους εξουσιαστές να ενεργούν με πανικό μπροστά στις δυνατότητες καταστροφής του καθεστώτος. Αλλά οδηγεί και τους υποτιθέμενους επαναστάτες να ακολουθούν πρακτικές πυρόσβεσης και καταστολής. Γιατί και οι εξουσιαστικές ιδεολογίες και οι τεχνικοί της πολιτικής δεν αντέχουν την βίαιη κοινωνική δράση. Προτιμούν να εγκαταλείψουν τα μέτωπα αντιπαράθεσης με το κράτος προσπαθώντας να απομακρύνουν τους αγωνιζόμενους αν δεν κατορθώσουν να τους συμπαρασύρουν στην πολιτική κερδοσκοπία. Οπότε δεν είναι τυχαία η εσπευσμένη εκκένωση του Πολυτεχνείου από τους αριστεριστές την επόμενη μέρα των συγκρούσεων. Παρ’ όλα αυτά το κλίμα ηττοπάθειας δεν μπόρεσε να στεριώσει. Γιατί αφού ΣΤΟ ΧΗΜΕΙΟ ΜΙΑ ΧΟΥΦΤΑ ΑΝΑΡΧΙΚΟΙ ΞΕΦΤΙΛΙΣΑΝ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ, τότε, η αγωνιζόμενη κοινωνία μπορεί να δημιουργεί τις ΝΥΧΤΕΣ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ…
(Δημοσιεύτηκε από Συσπείρωση Αναρχικών)

Loading more stuff…

Hmm…it looks like things are taking a while to load. Try again?

Loading videos…