1. Τα κόμματα της Αριστεράς στην εξέγερση του Δεκέμβρη

    Αντικείμενο της εισήγησης θα είναι η παρουσία, η παρέμβαση και η οπτική των κομμάτων της Αριστεράς στην εξέγερση του Δεκέμβρη 2008. Τα κόμματα της Αριστεράς στον 20ό αιώνα αναδείχτηκαν σε κύριους κόμβους κινηματικής δράσης είτε αυτό αφορούσε τις δράσεις του εργατικού κινήματος (του οποίου η Αριστερά πρόβαλε ως η πολιτική έκφραση) είτε τις δράσεις των νέων κινημάτων μετά τη δεκαετία του ’60 (που προκάλεσαν τη μετατόπιση της δράσης των υφιστάμενων κομματικών φορέων ή τη δημιουργία νέων). Όμως το ξέσπασμα μιας εξέγερσης αμφισβητεί πάντα τις πολιτικές βεβαιότητες και τις οργανωτικές ρουτίνες των κομματικών φορέων, πολύ δε περισσότερο αυτών της Αριστεράς λόγω ακριβώς των κοινωνικών της ακροατηρίων, των ρητά διατυπωμένων πολιτικών της στοχεύσεων και των ιστορικών της αναφορών. Η εισήγηση θα επικεντρώσει στις περιπτώσεις του ΚΚΕ και του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ. Παρότι κόμματα με αντισυστημικό/αντικαπιταλιστικό λόγο και τα δύο (από διαφορετικές αφετηρίες και ιστορικές διαδρομές), βρέθηκαν να αντικρύζουν την εξέγερση από στάσεις που κυμαίνονταν από τη στρατηγική απορία μέχρι την ανοιχτή εχθρότητα. Ήταν η αιτία αυτών των στάσεων αποτέλεσμα του «βίαιου» και «ανεξέλεγκτου» χαρακτήρα του Δεκέμβρη; Ή μήπως ήταν συνέπεια ιδεολογικών και πολιτικών επιλογών που εντοπίζονται στο συνεχές του κινήματος και όχι στο ασυνεχές της βίας; Η εισήγηση θα αναδείξει έτσι τη σημασία της ιδεολογίας και της πολιτικής στρατηγικής στην κινηματική δράση ως συσσωρευμένων «κεφαλαίων» που φαινομενικά μοιάζουν να μην ανήκουν στη σφαίρα και την αμεσότητα της συγκρουσιακής πολιτικής, καταλήγουν ωστόσο να έχουν καταλυτική επίδραση όταν αυτή ξεσπά και αναζητά τρόπους ευόδωσης των επιδιώξεών της.

    # vimeo.com/9451718 Uploaded 315 Plays 0 Comments
  2. ΣΥΝ και «Κουκουλοφόροι»: Εχθροί ή Φίλοι; Οι αντιφάσεις του πολιτικού λόγου του Συνασπισμού της Αριστεράς των Κινημάτων και της Οικολογίας στην εξέγερση του Δεκέμβρη

    Πέρα από το «αυθόρμητο» της εξέγερσης του Δεκέμβρη, από την πρώτη στιγμή συμμετείχαν στη διαδικασία αυτή μια σειρά από οργανωμένες πολιτικές ομάδες, οι οποίες με τον πολιτικό λόγο και τις πρακτικές τους καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό την πορεία και την έκβαση της εξέγερσης. Από αυτές θα επιλέξουμε να μελετήσουμε τη συμβολή του κόμματος του Συνασπισμού στην εξέγερση. Στην εξέγερση του Δεκέμβρη εκφράστηκαν με οξυμένη μορφή λόγω της πρωτοφανούς έντασης των συνθηκών, μια σειρά από αντιφάσεις και παράδοξα που χαρακτηρίζουν το Συνασπισμό. Βασιζόμενος στην έννοια του πολιτικού όπως αυτή ορίζεται από τον Καρλ Σμιτ, και συνεπώς σε αυτό που υποστήριζε ο Πουλαντζάς, ότι δηλαδή ο πολιτικός λόγος και οι πολιτικές πρακτικές κινούνται πάντοτε ανάμεσα σε διάφορα δίπολα και στις θεωρίες ανάλυσης λόγου που αντλούν από τη δομιστική και την ψυχαναλυτική παράδοση, θα επιχειρήσω να δείξω τις αντιφάσεις του πολιτικού λόγου του Συνασπισμού ιδίως σε σχέση με το ζήτημα των περίφημων «κουκουλοφόρων» και σε σχέση με τη «βία». Αναλυτικότερα, σε σχέση με το ζήτημα αυτό, αναφέρω επιγραμματικά ότι ο πολιτικός λόγος του Συνασπισμού κινήθηκε μεταξύ της απόπειρας κοινωνιολογικής ανάλυσης και της πολιτικής καταδίκης, πάντοτε παραγνωρίζοντας τα πολιτικά χαρακτηριστικά του. Το σύμπτωμα αυτό πολλές φορές οδήγησε το κόμμα αυτό σε αδιέξοδο. Αυτό προϋποθέτει ότι θα παρουσιαστεί συνοπτικά η πολιτική ταυτότητα του Συνασπισμού όπως αυτή επαναδιατυπώθηκε μέσα από τις επίσημες ανακοινώσεις του Γραφείου Τύπου του κόμματος, κατά την εξέγερση του Δεκέμβρη. Αναλυτικότερα, θα επιχειρηθεί η ανάδειξη των στοιχείων εκείνων που οδήγησαν το Συνασπισμό να στηρίξει από την πρώτη στιγμή την εξέγερση, πώς επιχείρησε να ερμηνεύσει την εξέγερση και ποιες οι αντιφάσεις στην απόπειρα αυτή, με ποιους πολιτικούς χώρους συγκρούστηκε, τι επεδίωκε από την εμπλοκή του, με ποια μέσα πάλης το διεκδίκησε αλλά και τις αντινομίες που προέκυψαν σχεδόν από την πρώτη στιγμή στο εσωτερικό του. Η μελέτη του πολιτικού λόγου της συγκεκριμένης πολιτικής οργάνωσης αναγκαστικά θέτει ζητήματα περί πολιτικής και πολιτικού εν γένει, αλλά και σχέσεων των δύο διαφορετικών χώρων στο επίπεδο της ιδεολογίας και της πρακτικής. Θα προσπαθήσω να δώσω απαντήσεις τόσο στο επίπεδο θεωρίας όσο και σ’ αυτό της πρακτικής αλλά και σε σχέση με το κομβικό ζήτημα της σχέσης μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής.

    # vimeo.com/9452883 Uploaded 80 Plays 0 Comments
  3. Για την επανανομιμοποίηση του κατασταλτικού μηχανισμού, για την εκ νέου ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ σε «κόμμα του κράτους»: Κόμματα και ΜΜΕ στην εξέγερση του Δεκεμβρίου

    Οι ονομασίες των πολιτικών γεγονότων αποκτούν βαρύτητα όταν, σύμφωνα με τον Tilly, φέρνουν ευρύτατα αναγνωρισμένα αποτελέσματα και όταν προκύπτουν σαφείς συνέπειες από το ότι ένα γεγονός αποκτά –ή αποτυγχάνει να αποκτήσει- μια ονομασία. Στα γεγονότα του Δεκεμβρίου, όπως προκύπτει από την έρευνα σε πραγματολογικό υλικό (δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών και κομματικών στελεχών και βουλευτών, πρωτοσέλιδα και αρθρογραφία, δελτία ειδήσεων, ενημερωτικές και ψυχαγωγικές εκπομπές, στο διάστημα 6-24/12/2008), κόμματα και ΜΜΕ αρθρώνουν έναν ανταγωνιστικό-συμβιωτικό πολιτικό λόγο, με τα ΜΜΕ να διεκδικούν, όχι απλώς την πρωτοκαθεδρία επί της νοηματοδότησης/«ονομασίας», αλλά την καθοδήγηση του απονομιμοποιημένου πολιτικού συστήματος και του κατασταλτικού μηχανισμού, μέσω μιας συστηματικής καταγγελίας της «διάλυσης του κράτους» που συντελεί στην επανανομιμοποίηση των τελευταίων και την εκ νέου ανάδειξη του ΠΑΣΟΚ ως «κόμματος του κράτους».
    Σε αντίθεση με τα κόμματα, τα ΜΜΕ υιοθετούν την ερμηνεία των γεγονότων ως εξέγερση, την ίδια στιγμή που επιχειρούν, από κοινού με το πολιτικό σύστημα, να καταστήσουν α) τη δολοφονία του 15χρονου μαθητή αντικείμενο εθνικού πένθους, β) τον δράστη και το συνήγορό του αντικείμενο εθνικής καταδίκης και, ταυτόχρονα, γ) την εξέγερση, ως συνολικό φαινόμενο, υποκείμενο εθνικής κρίσης, συνεπώς δ) την συναίνεση στην καταστολή της, εθνικό χρέος.
    Στην ίδια προοπτική εγγράφεται εξάλλου ο λόγος περί οργανωμένου σχεδίου (κατά της «Χώρας» ή του «Λαού»: οι δύο εγκλητικοί λόγοι είναι ομόλογοι, καθ’όσον εξίσου «ενοποιητικοί»/κατασταλτικοί των «διαφορών»), ενώ το μόνο κόμμα που επιχειρεί να αναδείξει τις διαφορές και να προσδιορίσει με πολιτικούς όρους το φαινόμενο της εξέγερσης, βάλλεται –ενίοτε και με εμφυλιοπολεμική ορολογία- από ολόκληρο το πολιτικό σύστημα και την πλειονότητα των ΜΜΕ, μεταξύ άλλων και διά της χειραγώγησης των εσωτερικών του αντιθέσεων.
    Ως εκ των προαναφερθέντων, καθώς και α) διά της οικειοποίησης των μαθητών και των μη βίαιων ρεπερτορίων, β) διά της υπερπροβολής των βίαιων ενεργειών και της ηθικολογικής αντιμετώπισής τους και τελικά γ) της χειραγώγησης των μεσαίων στρωμάτων, τα ΜΜΕ επιταχύνουν την αποδιάρθρωση της ηγεμονίας της ΝΔ, με όρους και σε όφελος της ακροδεξιάς και, σε τελική ανάλυση, του ΠΑΣΟΚ, είτε διαπλάθοντας τον λόγο τους, είτε εκπονώντας έναν πολιτικό λόγο συμβατό με τον δικό τους. Μολονότι, λοιπόν, τα ΜΜΕ ανταγωνίζονται και απαξιώνουν το πολιτικό σύστημα, εκδηλώνουν στη συγκυρία μια πολιτικά προσδιορίσιμη μεροληψία που επιβεβαιώνει την τοποθέτηση του επίσημου μηχανισμού της ενημέρωσης στο στρατηγικό πεδίο του κράτους και τη συνυπόσταση ιδεολογικών και κατασταλτικών μηχανισμών, κατά τις αναλύσεις των Αλτουσέρ και Πουλαντζά.

    # vimeo.com/9604092 Uploaded 107 Plays 0 Comments
  4. ΣΥΡΙΖΑ και Δεκέμβρης: Τα όρια του νέο(λαιο)λαϊκισμού και ο «πόλεμος» στο πραγματικό

    Ο Δεκέμβρης του 2008 φαίνεται πως επηρέασε, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, όλες τις πολιτικές δυνάμεις της χώρας. Ωστόσο για μία συγκεκριμένη πολιτική δύναμη φαίνεται πως έπαιξε έναν εξαιρετικά κρίσιμο ρόλο για την μετέπειτα πορεία της, τόσο όσον αφορά τα εκλογικά της μεγέθη, όσο και τις εσωτερικές οργανωτικές διαδικασίες και τις διεργασίες διαμόρφωσης του ιδεολογικοπολιτικού της στίγματος, αλλά και γενικότερα στην αποκρυστάλλωση της επαγγελλόμενης «νέας αριστερής ριζοσπαστικής ταυτότητάς» της. Ο λόγος γίνεται βεβαίως για τον ΣΥΡΙΖΑ. Στην παρούσα εισήγηση αναλύουμε τον τρόπο με τον οποίο ο συγκεκριμένος σχηματισμός επιχείρησε να ερμηνεύσει τον Δεκέμβρη, αλλά και να τοποθετήσει τον εαυτό του εντός του, αξιοποιώντας τον ως κορυφαία ταυτοτική στιγμή. Αναδεικνύονται τα ιδιαίτερα κεντρικά σημαίνοντα που επιχείρησε να συναρθρώσει στον λόγο του και διερευνώνται οι ενδεχόμενες λειτουργίες τους. Επίσης, με σημείο αναφοράς αυτή την ιδιαίτερη «ανάγνωση» του ΣΥΡΙΖΑ θίγουμε ορισμένα σημαντικά επίμαχα ζητήματα που απασχολούν την σύγχρονη πολιτική επιστήμη στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς. Πέρα βεβαίως από τα ζητήματα της σημασίας και των λειτουργιών του λαϊκισμού, αναπτύσσονται προβληματισμοί σχετικά με το νέο ρευστό και μεταλλασσόμενο ρόλο του πολιτικού κόμματος/σχηματισμού στα σύγχρονα (μετα)δημοκρατικά συστήματα, για την αντιπαραβολή των σημαινόντων «λαός» και «πλήθος» (ή αλλιώς ηγεμονίας και μετα-ηγεμονίας), όπως και για την ιδέα της αντιπροσώπευσης στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες.

    # vimeo.com/9602953 Uploaded 145 Plays 0 Comments

6. Institutional Actors, Politics and the Uprising: Parallel Monologues?

© Contentious_Politics_Circle

Browse This Channel

Shout Box

Heads up: the shoutbox will be retiring soon. It’s tired of working, and can’t wait to relax. You can still send a message to the channel owner, though!

Channels are a simple, beautiful way to showcase and watch videos. Browse more Channels.